Wie was de beruchte Purmerendse kapitein Raymond Westerling?

Het was de afgelopen tijd groot nieuws. Door de komst van de dochter van kapitein Raymond Westerling trok burgemeester Femke Halsema van Amsterdam zich terug als spreker bij de Indiëherdenking. Maar wie was deze beruchte Purmerender? Wesley Dekker spreekt in zijn podcast met schrijver Maarten Hidskes.

Dit verhaal begint in De Gors. De Purmerendse wijk wordt vanaf halverwege de jaren zeventig vooral gebouwd op grondgebied van buurgemeente Ilpendam. De ruime woningen en groene buurten zijn een grote aantrekkingskracht voor met name Amsterdammers. Het is dan ook in deze wijk waar Raymond Westerling woont. Inmiddels in de zestig is hij bekend en berucht, geliefd en gehaat.

Tekst gaat verder onder de foto.

Raymond Westerling hield altijd een groep bewonerdaars om hem heen (Beeld: Nationaal Archief)

Indonesische Onafhankelijkheidsstrijd

Terug naar de jaren veertig. Na de Japanse bezetting van Nederlands-Indië wordt de roep steeds groter om onafhankelijk te worden. Nederland voert jarenlang militaire acties uit om de Indonesische onafhankelijkheid tegen te gaan. "Nederland zocht naar een snel instrument om terug te slaan en vond die in Raymond Westerling", vertelt Hidskes. "Westerling was een jonge vent van 27 jaar en had een enorme energie. Hij was een goede vechter, instructeur en commandant."

Onder leiding van Westerling worden massa-executies uitgevoerd. Duizenden mensen vinden de dood. Het is een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis. Toch pakten de autoriteiten hem nooit aan. "Als Westerling destijds aangehouden zou worden, moest ook de hele keten boven hem vervolgd worden. Van de directe bazen van Westerling tot aan de minister-president en een aantal andere ministers in Den Haag. Al was het maar vanwege het feit dat ze het wisten en hem niet hebben gestopt." Of ook koningin Wilhelmina wist van de duizenden doden in Indonesië? "Ik weet het niet, maar ik ga er vanuit dat het een slimme vrouw was."

Tekst gaat verder onder de foto.

Acteur Marwan Kenzari kroop voor bioscoopfilm De Oost in de huid van Raymond Westerling. (Beeld: New Amsterdam Film Company)

Zijn nadagen in Purmerend

Westerling komt uiteindelijk terecht in Purmerend. Hij houdt altijd een groep bewonderaars om hem heen. "Een aantal veteranen, ambonezen en mensen die terugverlangden naar het koloniale Nederland." Hoe we Raymond Westerling moeten herinneren? "Het is niet dat Westerling de oorlog heeft bedacht, maar hij heeft hem wel aangejaagd en doorgezet. Westerling is denk ik vooral goed om te herinneren als instrument. Hij was een jongen die avontuur zocht en iets goeds wilde doen in de wereld. Maar bedoeld en onbedoeld kwam hij de bloedende achterkant van zijn goede bedoelingen tegen." Raymond Westerling overleed in november 1987 op 68-jarige leeftijd.

Meer over Raymond Westerling en bioscoopfilm De Oost, is te horen in de podcast. Het gesprek van Wesley Dekker met schrijver Maarten Hidskes is te beluisteren via je favoriete podcastplatform. Maandag is de aflevering vanaf 21:00 uur te horen bij RTV Purmerend. Via de televisie, radio of online.